Słynne brązy z Beninu wytwarzano z metalu pochodzącego z Nadrenii
11 kwietnia 2023, 12:21Brązy z Beninu są jednymi z najwspanialszych przykładów sztuki afrykańskiej. To tysiące metalowych plakietek i rzeźb, które w przeszłości zdobiły pałac królewski w Królestwie Beninu (obecnie stan Edo w Nigerii). Są tak doskonałe, że gdy dotarły do Europy spotkały się z niedowierzaniem. Sądzono, że jest niemożliwe, by ludy Afryki wytwarzały sztukę o tak wysokiej jakości. Teraz okazuje się, że głównym źródłem materiału, z którego powstawały zabytki pomiędzy XV a XVIII wiekiem były... dzisiejsze Niemcy.
Kultury prekolumbijskie i hiszpańscy kolonizatorzy zanieczyścili Antarktydę metalami ciężkimi
12 stycznia 2024, 17:44Ludzie zanieczyszczali środowisko metalami ciężkimi na długo przed epoką przemysłową. Badania takie są prowadzone przede wszystkim dla półkuli północnej i dowiedzieliśmy się z nich o zanieczyszczeniach powodowanych przez starożytny Rzym czy o wpływie wydarzeń politycznych w średniowiecznej Anglii na stan zanieczyszczeń. Teraz podobne badania przeprowadzono dla Półkuli Południowej i w lodach Antarktydy znaleziono ślady zanieczyszczeń generowanych przez rdzenne kultury Ameryki Południowej oraz hiszpańskie kolonie.
W Strzyżowicach archeolodzy znaleźli interesujące przedmioty ze średniowiecza
9 grudnia 2024, 13:12W Strzyżowicach w województwie świętokrzyskim badacze ze Stowarzyszenia Wspólne Dziedzictwo z Opatowa znaleźli kilka interesujących przedmiotów ze średniowiecza. Są wśród nich wykonane z miedzianego drutu owinięte srebrną blaszką kabłączki skroniowe, ażurowe paciorki z ołowiu, żelazne odważniki powlekane brązem, zawieszki, ołowiane krzyżyki oraz nierozpoznany jeszcze przedmiot z posrebrzanego brązu.
Szybki i prosty test domowy wspomaga wczesną diagnostykę choroby Alzheimera
23 września 2025, 08:23Naukowcy z Uniwersytetów w Bath i Bristolu nie tylko wykazali, że ich technologia Fastball EEG jest w stanie wykryć wczesne oznaki choroby Alzheimera na całe lata przed czasem, w którym możliwa jest diagnoza kliniczna, ale również, że kilkuminutowy test można łatwo przeprowadzić w domu pacjenta. To zaś daje możliwość wykonywania szeroko zakrojonych badań przesiewowych.
Liczby na ciele. To najstarszy datowany zapis liczbowy w Mezoameryce?
16 czerwca 2026, 09:12Wśród ponad pięciu tysięcy glinianych figurek wydobytych z wykopalisk w La Blanca jedna nie daje spokoju badaczom. Fragment ceramiki z odłamaną dolną częścią, z górną ukształtowaną w abstrakcyjny, „języczek", nosi na sobie jedenaście starannie odciśniętych kropek, rozłożonych w trzy kolumny – 3, 4, 4. Figurka pochodzi z lat 750–650 przed Chrystusem. Jeśli interpretacja Julii Guernsey i Stephanie M. Strauss z University of Texas oraz Michaela Love'a z California State University jest słuszna, mamy do czynienia z najstarszym datowanym zapisem liczbowym w całej Mezoameryce.
Nie chcesz przytyć? Wyłącz klimę...
28 czerwca 2006, 15:49Otyłość jest w takim samym stopniu skutkiem braku snu oraz zbyt częstego przebywania w klimatyzowanych pomieszczeniach, co spuścizną siedzącego trybu życia i ulegania strategiom marketingowym przemysłu spożywczego. Te wzbudzające kontrowersje stwierdzenia znalazły się w raporcie Davida Allisona, badacza zajmującego się otyłością na University of Alabama w Birmingham (International Journal of Obesity). On i jego zespół zakwestionowali wagę czynników sprzyjających otyłości, które nazwali Wielką Dwójką, czyli: 1) przejadania się oraz 2) braku ruchu.
Schorowany hazardzista
4 grudnia 2006, 10:41U nałogowych hazardzistów istnieje większe ryzyko chorób fizycznych. Podczas narodowego badania, które objęło ponad 43 tys. osób, naukowcy odkryli, że wśród hazardzistów częściej występują schorzenia wątroby (np. marskość), wyższe ciśnienie krwi oraz tętno, a także bóle w klatce piersiowej spowodowane czopowaniem naczyń serca (angina pectoris).
Egipcjanie próbują odzyskać kosmyk włosów faraona
3 kwietnia 2007, 15:19Władze Egiptu wysłały do Francji grupę archeologów, którzy mają odzyskać 3.200-letni kosmyk włosów ukradzionych z mumii faraona Ramzesa II.
Alkohol jak papieros
27 września 2007, 12:29Jeśli kobieta wypija każdego dnia trzy lub więcej drinków, ryzyko, że zachoruje na nowotwór piersi, wzrasta w takim samym stopniu jak przy wypalaniu paczki papierosów dziennie. Nie ma znaczenia, czy będzie to piwo, wino czy likier.
Same geny to za mało
29 lutego 2008, 10:14Wielu z nas słyszało wielokrotnie o sytuacji, gdy określony wariant genu (zwany allelem) może zwiększać lub zmniejszać ryzyko wystąpienia danej choroby. Wybitne osiągnięcia na tym polu ma m.in. polski naukowiec, prof. Jan Lubiński z Pomorskiej Akademii Medycznej, światowy autorytet w dziedzinie genetyki nowotworów. Okazuje się jednak, że są sytuacje, w których samo stwierdzenie obecności danego allelu nie wystarcza, by dokładnie przewidzieć reakcję organizmu na określone warunki. Naukowcy z Uniwersytetu Chicago oraz firmy Affymetrix odkryli, że nawet posiadacze identycznych alleli mogą wykazywać różną reakcję m.in. na podawanie niektórych leków oraz na pewne rodzaje infekcji.
